Żaluzje, rolety, markizy

Najważniejszą rolą okien jest doświetlenie wnętrz światłem dziennym. Jeśli jednak słońce jest zbyt intensywne, ochronę przed nadmiernym nagrzewaniem się pomieszczeń zapewnią akcesoria okienne – żaluzje, rolety, markizy. 
    
Wybór rodzaju akcesoriów zależy od typu pomieszczenia, w którym będą zamontowane. Należy przy tym wziąć pod uwagę stopień nasłonecznienia oraz funkcję pomieszczenia. 

                
Tradycyjnie – z żaluzjami
Żaluzje zewnętrzne (fasadowe) są montowane na zewnątrz otworu okiennego. Nie pozwalają, by  pomieszczenie było za bardzo nasłonecznione, chronią także szyby przed działaniem warunków atmosferycznych lub np. przed stłuczeniem. Można nimi sterować ręcznie (korbką lub sznurkiem) lub elektrycznie. Żaluzje zewnętrzne powinny być dopasowane do koloru i stylu elewacji budynku.

W żaluzjach wewnętrznych, podobnie jak w zewnętrznych, można przez zmianę kąta nachylenia lameli (listew) kontrolować ilość światła wpadającego do wnętrza. Okno może być tylko częściowo zasłonięte.
Żaluzje poziome wewnętrzne zapewniają nam też prywatność, chroniąc przed ciekawskimi spojrzeniami sąsiadów lub przechodniów. Te wykonane z drewna lub plecionki bambusowej dodają wnętrzu charakteru i ciepła. Pasują zarówno do wnętrz urządzonych klasycznie, jak i do minimalistycznych, w zależności od wybranego koloru (biel, beże, brązy po czerń).  Żaluzje mogą być też zrobione z aluminium lub tworzywa sztucznego i są dostępne w różnych kolorach. Żaluzje zwykle opuszcza i podnosi się ręcznie. Ich główna wada: czyszczenie pojedynczych lamelek jest bardzo uciążliwe.
Żaluzje pionowe (wertikale) stosowane są częściej w biurach, salach konferencyjnych lub innych pomieszczeniach użyteczności publicznej, ale pojawiają się również w mieszkaniach. Montuje się je nad otworem okiennym lub pod sufitem; lamele są szersze niż w żaluzjach poziomych i umieszczone w szynie (można je też zsunąć na bok jak zasłony). Ustawienie lameli regulujemy za pomocą sznurka lub napędu elektrycznego. 

                
Uniwersalne rolety
Rolety zewnętrzne zapewniają ochronę przeciwsłoneczną przez całkowite zaciemnienie pomieszczenia. W zimie izolują przed chłodem, przez co zmniejsza się strata ciepła, oraz redukują hałas. Chronią powierzchnię szyby przed szkodliwymi czynnikami zewnętrznymi i uszkodzeniami. Można je otwierać i zamykać ręcznie, z wykorzystaniem napędu elektrycznego lub energii słonecznej.

Na rynku dostępne są też rolety zewnętrzne przypominające żaluzję. Przy zastosowaniu rolety można  ustawić lamelki w dwóch pozycjach. Zaciągnięte zaciemniają wnętrze i chronią przed upałem. Jeśli chcemy wpuścić do wnętrza światło dzienne, nie musimy zwijać rolety – wystarczy ustawić lamelki pod katem 40° (tak jak w żaluzji). Roletę można obsługiwać w każdej pozycji; gdy okno jest zamknięte, otwarte w pozycji obrotowej lub uchylnej albo w pozycji do mycia. Roletą można sterować tylko za pomocą pilota radiowego. Pancerza rolety nie można przesunąć do góry z zewnątrz, co dodatkowo utrudnia włamanie. Rolety mogą być wyposażone w czujnik niskich temperatur, który automatycznie wyłącza funkcje żaluzji (nie można ustawić lamelek pod kątem) przy krytycznych temperaturach zewnętrznych, zapobiegając uszkodzeniu rolety, gdy jest pokryta śniegiem lub lodem. Roleta pozwala zaciemnić wnętrze także w dzień dzięki temu, że nie przepuszcza światła.

Stosowane w roletach wewnętrznych tkaniny (bawełna lub poliester) lub słomiane maty nawinięte na drążek są zamocowane do ościeżnicy lub do ściany nad oknem. Rolety zwijane są wyposażone w mechanizm łańcuszkowy lub sprężynowy. Rolka z roletą może być odsłonięta, jednak najładniej wygląda, gdy jest schowana w kasecie.  Wzdłuż okna warto zamontować prowadnice, dzięki czemu roleta przylega do szyby i pozostaje na miejscu przy uchylaniu okna.
Rodzaj tkaniny warto dobrać do charakteru pomieszczenia. W pokoju dziennym najlepiej sprawdzą się materiały transparentne, które nie zaciemnią wnętrza, a jednocześnie zapewnią prywatność. Natomiast do sypialni czy pokoju dziecka odpowiednie będą modele z tkanin zaciemniających – słońce nie będzie przeszkadzało podczas popołudniowej drzemki. 

                
Akcesoria z charakterem
Rolety mogą być też plisowane – nie mają kasety, dzięki czemu można operować zarówno dolną jak i górną listwą. Umożliwiają ustawienie tkaniny na dole (w formie zazdroski) albo na górze (jak tradycyjne rolety). Natomiast powłoka thermostop w roletach latem zmniejsza ilość słońca wpadającego do wnętrza, a w chłodne dni zatrzymuje ciepło wewnątrz. 

Ciekawy sposób na przesłonięcie okien to rolety dzień-noc – są to dwie warstwy poziomych pasów tkaniny wzajemnie się przemieszczające. W ten sposób w dzień możemy częściowo odsłonić okna, lub jednym ruchem zupełnie je zasłonić. Inna możliwość to użycie dwóch różnych tkanin (ażurowej oraz zaciemniającej) i stworzenie z nich podwójnego systemu dopasowanego do zmiennych warunków oświetlenia w czasie dnia i nocy.

Efektownie wyglądają rolety rzymskie – w poprzek zasłony wszywa się w regularnych odstępach pręty lub listewki tak, że po podciągnięciu tworzą się równe fałdy. Można tu zastosować różne rodzaje materiałów, np. cieńsze i delikatne tkaniny transparentne filtrujące światło lub lejące się, satynowane, które zdobią nie tylko okno, ale też całe wnętrze.

Do obsługi rolet i żaluzji przy wysoko zamontowanych oknach przydadzą się drążki teleskopowe.